||om tat sat||

Select text in Devanagari Telugu Kannada Gujarati English

મધ્યમ ચરિત્રમુ
મહા લક્ષ્મીધ્યાનમુ

ઓં
અક્ષસ્રક્પરશું ગદેષુ કુલિશં પદ્મં ધનુઃ કુણ્ડિકાં
દણ્ડં શક્તિમસિં ચ ચર્મ જલજં ઘટ્ટાં સુરાભાજનમ્|
શૂલં પાશસુદર્શને ચ દધતીં હસ્તૈઃ પ્રવાલે પ્રભાં
સેવેસૈરિભમર્દિની મિહ મહાલક્ષ્મીં સરોજસ્થિતામ્||

તૃતીયોધ્યાયઃ ||

ઋષિરુવાચ ||

નિહન્યમાનં તત્સૈન્યમવલોક્ય મહાસુરઃ|
સેનાનીશ્ચિક્ષુરઃ કોપાદ્યયૌ યોદ્ધુમથામ્બિકામ્||1||

સ દેવીં શરવર્ષેણ વવર્ષ સમરેઽસુરઃ|
યથામેરુ ગિરેઃ શૃજ્ઞ્ગં તોયવર્ષેણ તોયદઃ||2||

તસ્ય ચિત્વા તતો દેવી લીલયૈવ શરોત્કરાન્ |
જઘાન તુરગાન્ બાણૈ ર્યન્તારં ચૈવ વાજિનામ્ ||3||

ચિચ્છેદ ચ ધનુઃ સદ્યો ધ્વજં ચાતિ સમુચ્છ્રિતમ્|
વિવ્યાથ ચૈવ ગાત્રેષુ છિન્નધન્વાનમાશુગૈઃ||4||

સ ચિન્ન ધન્વા વિરથો હતાશ્વો હતસારથિઃ|
અભ્યધાવત તાં દેવીં ખડ્ગચર્મધરોઽસુરઃ||5||

સિંહમાહત્ય ખડ્ગેન તીક્ષ્ણધારેણ મૂર્થનિ|
આજઘાન ભુજે સવ્યે દેવી મપ્યતિ વેગવાન્||6||

તસ્યાઃ ખડ્ગો ભુજં પ્રાપ્ય પફાલ નૃપનંદન|
તતો જગ્રાહ શૂલં સ કોપાદરુણલોચનઃ||7||

ચિક્ષેપ ચ તતસ્તત્તુ ભદ્રકાળ્યાં મહાસુરઃ|
જાજ્વલ્યમાનં તેજોભી રવિબિંબમિવામ્બરાત્||8||

દૃષ્ટ્વા તદાપતત્ શૂલં દેવી શૂલમમુઞ્ચત|
તત્ શૂલં શતથા તેન નીતં સ ચ મહાસુરઃ||9||

હતેતસ્મિન્મહાવીર્યે મહિષસ્ય ચમૂપતૌ|
આજગામ ગજારૂઢઃ ચામરસ્ત્રિદશાર્દનઃ||10||

સોઽપિ શક્તિં મુમોચાથ દેવ્યાઃ તામમ્બિકા દ્રુતમ્|
હૂઙ્કાકારાભિહતામ્ ભૂમૌ પાતયામાસ નિષ્પ્રભામ્||11||

ભગ્નાં શક્તિં નિપતિતાં દૃષ્ટ્વા ક્રોથસમન્વિતઃ|
ચિક્ષેપ ચામરઃ શૂલં બાણૈઃ તદપિ સાચ્છિનત્||12||

તતઃ સિંહઃ સમુત્પત્ય ગજકુંભાન્તરેસ્થિતઃ|
બાહુયુદ્ધેન યુયુધે તેનોચ્ચૈસ્ત્રિદશારિણા||13||

યુધ્યમાનૌ તતસ્થૌ તુ તસ્માન્નાગાન્ મહીં ગતૌ|
યુયુધાતેઽતિ સંરબ્ધૌ પ્રહારૈરતિ દારુણૈઃ||14||

તતો વેગાત્ ખમુત્પત્ય નિપત્ય ચ મૃગારિણા|
કરપ્રહારેણ શિરઃ ચામરસ્ય પૃથક્ કૃતમ્||15||

ઉદગ્રશ્ચ રણે દેવ્યા શિલાવૃક્ષાદિભિર્હતઃ|
દન્તમુષ્ટિતલૈશ્ચૈવ કરાળશ્ચ નિપાતિતઃ||16||

દેવી કૃદ્ધા ગદાપાતૈઃ ચૂર્ણયામાસ ચોદ્ધતમ્|
ભાષ્કલં ભિન્દિપાલેન બાણૈસ્તામ્રં તથાન્ધકમ્||17||

ઉગ્રાસ્યમુગ્રવીર્યં ચ તથૈવ ચ મહાહનુમ્|
ત્રિનેત્રા ચ ત્રિશૂલેન જઘાન પરમેશ્વરી||18||

બિડાલસ્યાસિના કાયાત્ પાતયામાસ વૈ શિરઃ|
દુર્ધરં દુર્મુખં ચોભૌ શરૈર્નિન્યે યમક્ષયમ્||19||

એવં સંક્ષીયમાણે તુ સ્વસૈન્યે મહિષાસુરઃ|
મહિષેણ સ્વરૂપેણ ત્રાસયામાસ તાન્ ગણાન્||20||

કાંશ્ચિત્તુણ્ડ પ્રહારેણ ખુરક્ષૈપૈઃ તથાપરાન્|
લાંગૂલ તાડિતાંશ્ચાન્યાન્ શૃંગાભ્યાં ચ વિદારિતાન્ ||21||

વેગેન કાંશ્ચિદપરાન્ નાદેન ભ્રમણેન ચ|
નિઃ શ્વાસ પવનેનાન્યાન્ પાતયામાસ ભૂતલે||22||

નિપાત્ય પ્રમાથાનીકં અભ્યધાવત સોઽસુરઃ|
સિંહં હન્તું મહાદેવ્યાઃ કોપં ચક્રે તતોઽમ્બિકા||23||

સોઽપિ કોપાન્મહાવીર્યઃ ખુરક્ષુણ્ડ મહીતલઃ|
શૃઙ્ગાભ્યાં પર્વતાન્ ઉચ્ચાં ચિક્ષેપ ચ નનાદ ચ||24||

વેગભ્રમણવિક્ષુણ્ણા મહી તસ્ય વિશીર્યત|
લાઙ્ગૂલેનાહતશ્ચાબ્ધિઃ પ્લાવયામાસ સર્વતઃ||25||

ધુત શૃઙ્ગ વિભિન્નાશ્ચ ખણ્ડંખણ્ડં યયુર્ઘનાઃ|
શ્વાસાનિલાસ્તાઃ શતશો નિપેતુર્નભસોઽચલાઃ||26||

ઇતિ ક્રોધસમધ્માતં આપતન્તં મહાસુરમ્|
દૃષ્ટ્વા સા ચણ્ડિકા કોપં તદ્વધાય તથાઽકરોત્||27||

સા ક્ષિપ્ત્વા તસ્ય વૈપાશં તં બબન્ધ મહાસુરમ્|
તત્યાજમાહિષં રૂપં સોઽપિ બદ્ધો મહામૃધે||28||

તતઃ સિંહોઽભવત્સદ્યો યાવત્તસ્યામ્બિકા શિરઃ|
છિનત્તિ તાવત્ પુરુષઃ ખડ્ગપાણિરદૃશ્યત||29||

તત એવાશુ પુરુષં દેવી ચિચ્છેદ સાયકૈઃ|
તં ખડ્ગચર્મણા સાર્થં તતઃ સોઽભૂન્મહાગજઃ||30||

કરેણ ચ મહાસિંહં તં ચકર્ષ જગર્જ ચ|
કર્ષતસ્તુ કરં દેવી ખડ્ગેન નિરકૃન્તત||31||

તતો મહાસુરો ભૂયો માહિષં વપુરાસ્થિતઃ|
તથૈવ ક્ષોભયામાસ ત્રૈલોક્યં સ ચરાચરમ્||32||

તતઃ ક્રુદ્ધા જગન્માતા ચણ્ડિકા પાનમુત્તમમ્|
પપૌ પુનઃ પુનશ્ચૈવ જહસારુણલોચના||33||

નનર્દ ચાસુરઃ સોઽપિ બલવીર્યમદોદ્ધતઃ|
વિષાણાભ્યાં ચ ચિક્ષેપ ચણ્દિકાં પ્રતિ ભૂધરાન્||34||

સા ચ તાન્ પ્રહિતાં સ્તેન ચૂર્ણયન્તી શરોત્કરૈઃ|
ઉવાચ તં મદોદ્ધૂતમુખરાગકુલાક્ષરમ્||35||

દેવ્યુવાચ||

ગર્જ ગર્જ ક્ષણં મૂઢ મધુ યાવત્પિબામ્યહમ્|
મયા ત્વયિ હતેઽત્રૈવ ગર્જિષ્યન્ત્યાશુ દેવતાઃ||36||

ઋષિરુવાચ||

એવમુક્ત્વા સમુત્પત્ય સા રૂઢા તં મહાસુરમ્|
પાદેનાક્રમ્ય કણ્ઠે ચ શૂલેનૈનમતાડયત્||37||

તતઃ સોઽપિ પદાક્રાન્તઃ તયા નિજમુખાત્ તતઃ|
અર્થનિષ્ક્રાન્ત એવાસીત્ દેવ્યા વીર્યેણ સંવૃતઃ||38||

અર્થનિષ્ક્રાન્ત એવાસૌ યુધ્યમાનો મહાસુરઃ|
તયા મહાસિના દેવ્યા શિરશ્ચિત્વા નિપાતિતઃ||39||

તતો હહાકૃતં સર્વં દૈત્યસૈન્યં નનાશ તત્|
પ્રહર્ષં ચ પરં જગ્મુઃ સકલા દેવતાગણાઃ||40||

તુષ્ટુવુસ્તાં સુરા દેવીં સહદિવ્યૈર્મહર્ષિભિઃ|
જગુર્ગન્ધર્વપતયો નનૃતશ્ચાપ્સરોગણાઃ|| 41||

ઇતિ શ્રી માર્કંડેય પુરાણે સાવર્ણિકે મન્વન્તરે|
દેવી માહાત્મ્યે મહિષાસુર વધો નામ
તૃતીયોઽધ્યાયઃ||

updated 27 09 2022 1600